Blog ma na celu popularyzowanie rowerowych wycieczek po Łodzi, regionie łódzkim i okolicach.
Znajdziesz tu zdjęcia, filmy, opisy tras i ślady GPS.
Miasto Łódź i województwo łódzkie są naprawdę piękne ! Zobaczysz, że "ONI są wszędzie", wszystko się łączy i odbija w tablicach ! Zachęcam do czynnego wypoczynku i powodzenia na trasach !!!
Mr SCOTT jedzie do… niebieskim "Szlakiem walk nad Wartą 1939 roku" !
Są takie wyprawy, które nie są tylko rowerowym treningiem. Są podróżą w czasie. Ta niedzielna eskapada w dolinie Warty miała właśnie taki charakter – chciałem przejechać w całości niebieski „Szlak walk nad Wartą 1939 roku”, jeden z najbardziej klimatycznych i historycznie naładowanych szlaków środkowej Polski i... udało mi się tego dokonać !
🚆 Start logistyczny – kolej, autobus i kierunek Sieradz.
Dzień zaczął się cywilizowanie : klimatyzowany pociąg ŁKA zapewnił mi szybki transfer z Łodzi Retkini do Zduńskiej Woli, gdzie musiałem się przesiąść w zastępczy autobus do Sieradza.
Sieradz to jedno z najstarszych miast Polski, dawna siedziba kasztelańska i królewska. Dziś spokojne, z ładnym rynkiem, ale we wrześniu 1939 roku było jednym z kluczowych punktów obrony linii Warty (zobacz WYCIECZKA Nr 287).
🚴♂️ Dojazd na szlak : Sieradz – Warta (19,8 km)
Szybko przemknąłem przez Charłupię Małą i Dzierlin, a dalej drogą krajową nr 83 do Warty. Na trasie krajobraz typowo środkowopolski : falujące pola, wsie z drewnianymi domami, widok na dolinę rzeki Warta oraz fantastyczny klimat z BAZAMI OBCYCH w tle 👽
Warta to miasteczko spokojne, z historią sięgającą średniowiecza, dziś znane głównie z pięknej doliny rzeki i szlaków turystycznych. Warto tu na moment zwolnić, by poczuć klimat dawnych klasztorów Bernardynów i Sióstr Bernardynek. Tu zaczyna się właściwa część wyprawy. Ale zanim wyjechałem na jego trasę, na szybko zwiedziłem sobie "Muzeum Miasta i rzeki Warty".
🔵 Niebieski „Szlak walk nad Wartą 1939 roku”.
To nie jest zwykły szlak. To liniowa opowieść o pierwszych dniach II wojny światowej, kiedy Armia „Łódź” próbowała powstrzymać niemieckie natarcie. Szlak prowadzi wzdłuż rzeki, która w 1939 roku była główną linią obrony polskiej armii. To nie tylko piach i pot, to spotkanie z historią zapisaną w betonie i ziemi.
Początkowy odcinek kieruje się przez szeroką dolinę Warty. Krajobraz tam mamy sielski, niemal idylliczny – trudno uwierzyć, że właśnie tutaj toczyły się ciężkie walki.
Na trasie szlaku znajduje się wieś Glinno, która na początku II wojny światowej była miejscem starć piechoty, artylerii i oddziałów osłonowych. Na miejscowym cmentarzu znajduje się zbiorowa mogiła żołnierzy polskich.
Następnie na odcinku Pierzchnia Góra – Polesie – leśniczówka Kamionacz, zaczyna się jeden z najładniejszych fragmentów szlaku. Jest wszechobecny las, piach, cisza i zapach żywicy. Lasy rossoszyckie zmuszają do głębokiej zadumy nad strasznym losem pacjentów Szpitala Psychiatrycznego w Warcie. Leśniczówka Kamionacz to punkt kultowy dla turystów i rowerzystów – klimatyczne miejsce w środku lasu, idealne na przerwę. W czasie wojny teren był pełen stanowisk obronnych i zaplecza logistycznego.
🧱 Kolejny etapy trasy to : Kamionacz – Grądy – Sucha – Mnichów.
W samym Kamionaczu warto zerknąć na stary dwór oraz na drewniany kościół św. Marcina z 1845 roku. Na miejscowym cmentarzu znajduje się mogiła żołnierzy polskich. Dalej na szlaku pojawiają się ślady fortyfikacji polowych – okopy, stanowiska karabinów maszynowych, fragmenty umocnień.
🏘️ Sieradz Męka – Podłężyce – Piaski – Beleń
W Sieradzu Męce znajduje się cmentarz wojenny, gdzie spoczywają żołnierze polegli we wrześniu 1939 r. To jedno z tych miejsc, gdzie rowerzysta sam zdejmuje kask i robi się głucha cisza. Dalej jest fragment bardziej cywilizowany – wsie, asfalt, lokalny ruch. Tu przebiegała jedna z głównych linii obrony, a mosty i przeprawy przez Wartę były kluczowe dla obu stron. W Beleniu zachowały się dobrze schrony bojowe. To tutaj rozegrała się jedna z najkrwawszych bitew kampanii wrześniowej.
⛪ Strońsko – perła nad Wartą.
Strońsko to absolutny hit tej wyprawy. Romański kościół św. Urszuli z XII wieku, położony na skarpie nad Wartą, to jeden z najcenniejszych zabytków regionu. Widok na dolinę rzeki jest fenomenalny – idealne miejsce na zdjęcia i chwilę kontemplacji. Na miejscowym cmentarzu w zbiorowych mogiłach leży blisko 300 żołnierzy. Refleksja przychodzi sama (WYCIECZKA Nr 348).
Spokojne wsie, rzeka, pola, wiatraki i bociany na niebieskim niebie.
Tu szlak jest bardziej krajobrazowy. We wrześniu 1939 roku ten region był areną odwrotu i reorganizacji polskich oddziałów.
🏁 Burzenin – finał szlaku.
Burzenin to miasteczko o średniowiecznych korzeniach, dziś ciche i nieco senne. Rynek z charakterystycznym układem i kościół obronny św. Wojciecha to idealne miejsce na zamknięcie tej historycznej pętli. W 1939 r. było ważnym punktem komunikacyjnym. Tu kończy się niebieski szlak – 66 km zapisane w historii i pamięci.
🔥 Powrót do Łodzi – 70 km czystej jazdy przez serce województwa łódzkiego.
To był typowy ultra powrót do domu : asfalt, słońce, letni wiatr i pomimo upału - znakomita, rowerowa dyspozycja ! Śmigałem po dobrych drogach mając w głowie mnóstwo obrazów z całego dnia. Co ciekawego po drodze ?
- Sędziejowice - miejsce zwycięskiej bitwy z czasów powstania styczniowego
- Buczek - słynna stolica truskawki i zabytkowy kościół pw. św. Jana Chrzciciela
- Ldzań i Talar - cudowne tereny nad Grabią, dwa zabytkowe młyny wodne i dwór Fiszerów
🌿 Muszę wspomnieć o przyrodzie nad Wartą.
Dolina Warty to jedna z najpiękniejszych nizinnych dolin rzecznych w Polsce. Na trasie są starorzecza i łąki zalewowe, łęgi wierzbowe i topolowe, nad głową latają bociany, żurawie i ptaki drapieżne. Piaszczyste drogi i pachnące lasy sosnowe to idealny teren na długie wyprawy rowerowe – zwłaszcza dla tych, którzy lubią ciszę i odosobnienie.
🕯️ Historia, która jedzie z tobą.
"Szlak walk nad Wartą 1939 roku" to coś więcej niż trasa rowerowa. To lekcja historii w terenie. Tu polscy żołnierze próbowali zatrzymać Wehrmacht, często walcząc w dramatycznych warunkach, z brakami sprzętu i wsparcia. Każdy cmentarz, pomnik czy krzyż przypomina, że ta spokojna dziś ziemia była kiedyś wielkim frontem walki o Polskę.
🧭 Podsumowanie
158 km, upał, piasek, historia i cisza doliny Warty. To była jedna z tych wypraw, które zostają w mojej pamięci na długo. To nie był tylko trening. To była podróż przez krajobraz, czas i pamięć. To była lekcja pokory i historii. Niebieski szlak to wymagająca trasa – nie tylko ze względu na dystans, ale i ładunek emocjonalny, który niosą ze sobą te wszystkie schrony i nekropolie.
Jeśli więc szukacie trasy, która niejako sama "opowiada" historię, to Dolina Warty jest miejscem obowiązkowym.
Mr SCOTT poleca ten szlak każdemu, kto lubi połączenie roweru, historii i totalnego klimatu łódzkiej prowincji.
Zapraszam do obejrzenia najciekawszych kadrów oraz wszystkich zdjęć i filmów z tej wakacyjnej przygody, które znajdują się w linkach j/w.
Nowa stacja kolejowa Łódź Retkinia i nieczynne jeszcze zegary i wyświetlacze z rozkładem jazdy.
Stacja obsługuje głównie pociągi Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej wjeżdżające do miasta z zachodniej części województwa, na przykład z Sieradza, Zduńskiej Woli czy Pabianic. Dzięki przystankowi mieszkańcy łódzkiej Retkini mogą także przemieszczać się pociągami ŁKA do innych części Łodzi.
Na dworcu w Zduńskiej Woli przesiadam się w autobus komunikacji zastępczej. Trwają bowiem prace na linii kolejowej do Sieradza. Rower ładuję do luku bagażowego - zmieścił się !
Z Sieradza szybko przemieszczam się do wsi Charłupia Mała (WYCIECZKA Nr 290).
Ozdobą tej uroczej miejscowości jest Sanktuarium Matki Bożej Księżnej Sieradzkiej.
W kruchcie świątyni zawieszone są tablice edukacyjne z historią parafii.
Odnowiona remiza strażacka OSP Charłupia Mała.
Straż pożarna istnieje we wsi od 1912 roku. Na budynku widoczna jest pamiątkowa tablica z 2012 roku, zawieszona z okazji 100-lecie jednostki.
Wiejski staw w osadzie Dzierlin.
Zrujnowany dwór we wsi Dzierlin z przełomu XVII i XVIII wieku (potem wielokrotnie przebudowywany).
Witacz Gminy Warta przy DK nr 83.
Niesamowita wataha BAZ OBCYCH na wzgórzu we wsi Jakubice. Mr SCOTT od dawna ostrzega : "ONI są wszędzie" !!! 👽
Tablica drogowa z kilometrażem przy DK nr 83.
Miasto Warta - tablica wjazdowa przy ul. Sieradzkiej (zobacz WYCIECZKA Nr 192).
Klasztor OO. Bernardynów i Parafia Wniebowzięcia NMP w Warcie.
Monumentalny, barokowy ołtarz z bogatą snycerką stanowi centralny punkt świątyni. Kościół jest sanktuarium bł. Rafała z Proszowic, a jego szczątki spoczywają w sarkofagu dostępnym dla wiernych.
Przy zabytkowym kościele ustawiona jest tablica z informacją o wykorzystania Funduszy Europejskich w ramach projektu pt. "Rewitalizacja zespołu kościelno-klasztornego oo. Bernardynów w Warcie - etap I".
Muzeum Miasta i rzeki Warty. Placówka mieści się w zabytkowym dworku z 1. połowy XIX wieku (tzw. kamienica przy Rynku).
Jest to wyjątkowe miejsce, które łączy historię lokalnej społeczności z przyrodniczym i gospodarczym znaczeniem rzeki Warty.
Muzeum powstało w 1983 roku dzięki staraniom lokalnych pasjonatów z Towarzystwa Przyjaciół Warty.
Zbiory muzeum są podzielone na kilka kluczowych sekcji : Historia Miasta, Rzeka Warta, Etnografia i Wielcy Ludzie.
Pod muzeum rozpoczyna swój bieg niebieski "Szlak walk nad Wartą 1939 roku".
Upamiętnia on bohaterską obronę linii rzeki Warty przez oddziały 10 Dywizji Piechoty Armii „Łódź” we wrześniu 1939 roku.
Głównym celem szlaku jest prezentacja pozostałości polskich umocnień polowych z 1939 roku. Najważniejsze obiekty to : - polskie schrony bojowe - miejsca bitew - cmentarze wojenne Ponadto szlak oferuje niezwykłe walory przyrodnicze.
Glinno i rozjazd w stronę cmentarza parafialnego (zobacz WYCIECZKA Nr 254).
Na terenie nekropolii znajduje się ważny punkt pamięci narodowej upamiętniający krwawe walki na linii rzeki Warty z września 1939 roku. Jest to pomnik z wyobrażeniem trzech bagnetów.
Na cmentarzu znajduje się mogiła zbiorowa ok. 200 żołnierzy polskich poległych we wrześniu 1939 roku.
W rejonie Glinna walczył głównie 31. Pułk Strzelców Kaniowskich pod dowództwem płk. Jana Zientarskiego.
Od cmentarz szlak prowadzi na wschód przez lasy. Jedzie się przez Kolonię Glinno do przysiółka Wrzosy.
Dalej na południe do wioski o nazwie Pierzchnia Góra.
Stamtąd do drogi woj. nr 710.
Potem ciągle na południe przez lasy, w kierunku przysiółka Polesie.
Trasa wiedzie leśnymi duktami, na których najlepiej sprawdzi się rower mtb lub trekkingowy. Piachu jest naprawdę sporo i ciężko się poruszać bicyklem.
Lasy rossoszyckie - mogiła pacjentów Szpitala Psychiatrycznego w Warcie.
W głębi lasu znajduje się ogrodzony obszar z tablicami informującymi o tragicznych wydarzeniach z kwietnia 1940 roku i nazwiskami ofiar. Byłem już tutaj podczas WYCIECZKI Nr 407.
Napis na tablicy : "Mogiła zbiorowa 499 chorych Szpitala Psychiatrycznego w Warcie zamordowanych przez hitlerowskich najeźdźców w kwietniu 1940 r.".
Budynek Leśnictwa Kamionacz.
Siedziba Koła Łowieckiego "Drop" z Warty.
Na obiekcie myśliwych zawieszona jest dokładna mapa okolicznych lasów.
Przejazd prze lasy rossoszyckiego to prawdziwa gratka dla miłośników gravelowych tras rowerowych !
Kapliczka na drzewie i oznakowanie szlaku w lasach wsi Kamionaczyk.
Cmentarz w Kamionaczu - "Mogiła zbiorowa nieznanych żołnierzy wojska Polskiego 28 Pułku Strzelców Kaniowskich z Łodzi 10 Dywizji Piechoty Armii "Łódź" poległych w dniach 4-6 września 1939 roku w obronie głównych pozycji na rzece Warcie".
Most nad Wartą w Biskupicach.
Walki nad rzeką Wartą we wrześniu 1939 roku to jedna z najbardziej krwawych kart polskiej wojny obronnej. Odcinek ten stanowił główną linię oporu Armii "Łódź", mającą zatrzymać niemieckie natarcie na Łódź i Warszawę.
Drewniana stodoła w osadzie Sucha. Być może dawała schronienie w pierwszych dniach okupacji hitlerowskiej.
Rolniczy krajobraz we wsi Mnichów.
Polski schron bojowy w Mnichowie. We wrześniu 1939 r. został zajęty przez Niemców, zanim zdążyli to zrobić polscy żołnierze.
Sieradz Męka - lekki schron bojowy z 1939 roku.
Sieradz Męka - szlak przecina torowisko linii kolejowej (WYCIECZKA Nr 276).
Sieradz Męka - schron bojowy z 1939 roku nr 2 wkomponowany w wał przeciwpowodziowy.
Sieradz Męka - cmentarz parafialny i "Zbiorowa mogiła stu sześćdziesięciu żołnierzy polskich 31 Pułku Piechoty Strzelców Kaniowskich z Sieradza, II Dywizjonu 10 Pułku Artylerii Lekkiej z Łodzi, 10 Dywizjonu Artylerii Ciężkiej Batalionu Obrony Narodowej "Kępno" Kompanii Czołgów T.K. 10 Dywizji Piechoty Armii "Łódź" poległych 4-5 września 1939 na polach wsi Mnichów, Ruda, Męka w obronie głównej pozycji na rzece Warta".
Sieradz Męka - cmentarz parafialny i mogiła żołnierza 31 PP Bolesława Kucharskiego z Czastar (poległ w bitwie nad Wartą 4.IX.1939).
Sieradz Męka - cmentarz parafialny i grób zbiorowy żołnierzy polskich poległych w 1939 roku.
"Miejski" odcinek szlaku z Sieradza do wsi Podłężyce.
Niebieska tablica "Powiat Zduńskowolski - Gmina Zduńska Wola".
Witacz "Gmina Zapolice" i wjazd na obszar Parku Krajobrazowego Międzyrzecza Warty i Widawki.
Od Sieradza do wsi Beleń pedałuję za rowerzystą - prawdopodobnie mieszkańcem tych okolic. Chłopak nieźle cisnął i dzięki temu podreperowałem trochę średnią prędkości całej wycieczki !
W tej części trasy znajduje się kilka schronów bojowych z Września 1939 roku. Są one atrakcją szlaku rowerowego "Aktywna dolina rzeki Warty" (WYCIECZKA Nr 754).
Schron nr 1 w Beleniu to jeden z elementów polskiej pozycji umocnionej z 1939 roku, wchodzący w skład linii obronnej nad Wartą (odcinek Strońsko-Beleń). Jest to schron żelbetonowy, tradytorowy, wysunięty najbardziej na północ w grupie 7 schronów w okolicach tych miejscowości.
Przy obiekcie ustawiona jest tablica edukacyjna.
Beleń i bunkier nr 2 - fortyfikacja z 1939 roku, stanowiąca część linii obrony rzeki Warty.
Bunkier nr 3 w pasie umocnień między miejscowościami Beleń i Strońsko, stanowiąc kluczowy punkt dawnej pozycji obronnej Armii „Łódź”.
Schron bojowy nr 4 w Strońsku - jeden z najlepiej zachowanych i najbardziej charakterystycznych obiektów polskiej linii obrony Warty z 1939 roku.
Obiekt jest znany z wyraźnego śladu po trafieniu pociskiem artyleryjskim w okolicę przelotni (wejścia), co świadczy o intensywności starć w dniach 4–5 września 1939 roku.
Para bocianów w Dolinie Warty.
Strońsko - pozostałości po bunkrze nr 6, który został wysadzony lub rozebrany po wojnie.
Schron nr 6 był częścią grupy siedmiu obiektów osłaniających odcinek Strońsko-Beleń. Podobnie jak pozostałe, był to żelbetowy tradytor jednostronny na ckm. Obsadzały go jednostki Armii „Łódź”, które 4 i 5 września 1939 roku odpierały ataki niemieckiej piechoty próbującej sforsować Wartę.
Oznakowanie szlaków we wsi Pstrokonie ul. Łęgowa.
Mr SCOTT - nieustraszony zdobywca szlaków regionu łódzkiego (nad rzeką Widawką w Pstrokoniach).
"Gmina Burzenin" - witacz przed wjazdem do osady Antonin.
Wieś Strumiany - tablica wyjazdowa przed mostem na rzece Warta.
Wędrówka szlakiem walk nad Wartą z września 1939 roku to fascynująca, choć bolesna lekcja polskiej historii.
Oznakowanie szlaku przy tablicy wjazdowej do Burzenina (WYCIECZKA Nr 404).
Niebieski "Szlak walk nad Wartą 1939 roku" kończy się na rynku w Burzeninie.
Oznakowanie z początkiem/końcem szlaku na słupie przy ul. Sieradzkiej.
Przy rynku pojawiła się nowa tablica z mapą Gminy Burzenin.
Droga woj. nr 480 i skrzyżowanie na trasie Świerczów - Witoldów.
Podczas każdej wycieczki staram się przejechać przez obszary, gdzie jeszcze nigdy nie byłem. Dziś wybrałem szutry we wsi Świerczów i dojechałem do szosy we wsi Podgórze.
Górki Grabińskie - młyn nad rzeką Widawką.
Niesamowita wataha BAZ OBCYCH za wsią Górki Grabińskie. To potwierdzenie spiskowej teorii Mr SCOTT'a pt. "ONI są wszędzie" ! 👽
Wieś Nowe Kozuby i młyn nad Grabią.
Nowa szosa na trasie Luciejów - Buczek.
Buczek rozpracowałem podczas WYCIECZKI Nr 186. Przy gmachu Urzędu Gminy można skosztować rewelacyjnych lodów. Funduję sobie dużą porcję, jako słodką nagrodę na dzisiejszy wysiłek.
Ogromna truskawka - tężnia solankowa na skwerze w Buczku. Tężnia jest częścią projektu "Mój Rynek", zlokalizowana w pobliżu nowego targowiska.
Fantastyczna trasa gravelowa przez las na odcinku Buczek Pieńki - Gucin. Przy dojeździe pożarowym rośnie piękna sosna.
Nowy młyn w osadzie Ldań-Talar i dwór Fiszerów (WYCIECZKA Nr 114).
Już do samej Łodzi nigdzie się nie zatrzymuję i zapewniam sobie transport dobrze znanymi traktami. Letnią wycieczkę kończę na terenie strefy przemysłowej przy ul. Gilette na Smulsku.
Dziś spędziłem na rowerze cudowny dzień, a ten niebieski "Szlak walk nad Wartą 1939 roku" pozostania w mojej pamięci na zawsze !
