Szlak partyzancki im. mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala” to jeden z najważniejszych i najciekawszych długodystansowych szlaków pieszych w Polsce centralnej. Upamiętnia on legendarnego dowódcę Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego – pierwszego partyzanta II wojny światowej w Europie – oraz szlak bojowy i miejscowość związane z walkami jego żołnierzy.
Szlak oznakowany jest kolorem czerwonym, przebiega przez województwo łódzkie oraz świętokrzyskie i liczy około 268–275 km.
Szlak na terenie regionu łódzkiego wije się przez tereny o niezwykłych walorach krajobrazowych i historycznych.
Główne punkty trasy (w ujęciu z południa na północ/północny wschód) to m.in. :
- Radomsko – początek szlakowego odcinka (stacja PKP)
- Wygoda i Karsy – tereny dawnych potyczek i śladów dawnej historii
- Przedbórz – miasteczko o bogatych tradycjach historycznych, położone nad Pilicą
- Bąkowa Góra – malownicze wzniesienie z ruinami średniowiecznej siedziby szlacheckiej i kościołem
- Sulejów – miejscowość słynąca z obronnego zespołu klasztornego Cystersów (Podklasztorze) nad Pilicą
- Tomaszów Mazowiecki i okolice – serce regionu hubalowskiego : Rezerwat przyrody „Niebieskie Źródła”, Skansen Rzeki Pilicy (gdzie zgromadzono unikalne pamiątki wojskowe i cywilne z epoki)
- Spała – dawna rezydencja carszczyzny i prezydentów RP, mocno związana z operowaniem oddziału mjr. Hubala w lasach spalskich
- Poświętne i Studzianna – sanktuarium oraz miejsca dramatycznych wydarzeń z życia i walki oddziału (m.in. ślady po pacyfikacjach i działaniach Hubalczyków)
- Anielin - miejsce śmierci mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”
- Drzewica – miasto i zamek nad rzeką Drzewiczką, skąd szlak kieruje się dalej w stronę Gór Świętokrzyskich (m.in. Huciska, Skłobów i Chlewisk)
Trasa prowadzi przez lasy, w których oddział majora Dobrzańskiego zimował i prowadził walki podjazdowe z Niemcami na przełomie 1939 i 1940 roku.
Na szlaku napotkać można liczne pomniki, mogiły partyzanckie, tablice pamiątkowe oraz miejsca upamiętniające brutalną pacyfikację polskich wsi (tzw. hubalowych wsi) przez okupanta.
Szlak w dużej mierze wiedzie przez malownicze tereny Nadpilickiego Parku Krajobrazowego oraz kompleksy leśne dawnej Puszczy Pilickiej, oferując ciszę, bliskość natury i piękne widoki doliny Pilicy. Trzeba pamiętać, że jest to szlak pieszy i na trasie jest wiele trudnych miejsc, gdzie po prostu nie da się przejechać rowerem lub przejazd jest bardzo utrudniony !
Dziś postanowiłem zmierzyć się z tym szlakiem ponownie i udało mi się przejechać rowerem jego drugą część od granicy woj. łódzkiego z woj. mazowieckim w okolicach Drzewicy do wsi Polichno. Wykręciłem na szlaku ponad 91 km, a dziś łącznie ponad 151 km. Pierwszą część szlaku przejechałem w dniu 4 sierpnia 2022 r. - zobacz WYCIECZKA Nr 1000.
Ponieważ mam objechane rowerem praktycznie całe woj. łódzkie i widziałem już niemal wszystkie jego największe atrakcje, zabytki i inne ciekawe miejsca, to podczas tej eskapady skupiłem się głównie na szybkim dojeździe na początek szlaku, przejechaniu jego trasy i sprawnym powrocie do domu. Opisy innych miejsc odwiedzonych w czasie tej trasy, można znaleźć w linkach umieszczonych w odsyłaczu "WYCIECZKA Nr" lub też zakładce "Etykiety", która znajduje się w w dolnym, lewym rogu mojego bloga.
Zapraszam do obejrzenia wszystkich zdjęć i filmów z tej wakacyjnej przygody, które znajdują się w linkach j/w.
Trasa WYCIECZKI Nr 1002.
Stacja kolejowa w Drzewicy. Szybki transfer pociągiem ŁKA do miejsca rozpoczęcia wycieczki, to mój sprawdzony patent, który pozwala skupić się od razu na głównym temacie eskapady.
Z dworca kieruję się do granicy woj. łódzkiego z woj. mazowieckim. Tym miejscem na trasie szlaku partyzanckiego jest rzeka Brzuśnia.
Oznakowanie szlaku w lasach drzewickich.
Ruiny zamku w Drzewicy - jedna z najbardziej urzekających i najlepiej zachowanych, niezmienionych późniejszych przebudowami rezydencji gotycko-renesansowych w Polsce.
Tor kajakowy w Drzewicy - unikalny w skali kraju, sztuczny tor do uprawiania kajakarstwa górskiego.
Tablica edukacyjna "Drzewica dawniej i dziś" z opisem jazu na Zalewie Drzewickim i toru kajakarstwa slalomowego.
Zalew Drzewicki we wsi Strzyżów.
Przy akwenie ustawiona jest tablica z informacją o wykorzystania Funduszy Europejskich w ramach projektu pt. "Budowa drogi gminnej w m. Strzyżów".
Polny odcinek szlaku we wsi Werówka.
Przejazd kolejowy we wsi Radzice Małe.
Można stąd dojechać m.in. do Łodzi Fabrycznej, Tomaszowa Mazowieckiego oraz Drzewicy (i dalej w kierunku Radomia).
Radzice Małe - wybrukowany trakt, który prowadzi do ogromnego kompleksu leśnego.
Kapliczka w lesie.
Na cokole umieszczony jest obraz "Święta Rodzina" - na wzór cudownego obrazu z Sanktuarium w Poświętnem.
Droga leśna - dojazd pożarowy nr 14. W kilku miejscach nie da się przejechać rowerem (piach, korzenie drzew).
Wiadukt nad Centralną Magistralą Kolejową.
Dojazd poż. nr 12.
Lasy Nadleśnictwa Opoczno i tablica przy Ścieżce Edukacyjno-Historycznej pt. "Śladami Oddziału Majora Hubala".
Tą bardzo ciekawą trasę przejechałem rowerem w październiku 2021 r. - zobacz WYCIECZKA Nr 936.
Tablica edukacyjna "Leśniczówka Bielawy" i tabliczki z oznakowaniem szlaku partyzanckiego. To tutaj mjr Hubal stacjonował ze swoim oddziałem.
Budynek leśniczówki już nie istnieje. 23 grudnia 1939 roku odbyła się tu słynna „Wigilia Hubalczyków” Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. Na skraju lasu ustawiony jest obelisk przypominający w/w wydarzenia.
Oznakowanie trasy rowerowej Śladami Hubala" oraz czerwonego szlaku partyzanckiego w lasach Nadleśnictwa Opoczno.
Asfaltowa szosa łącząca tereny leśne ze wsią Poświętne.
"Poświętne na filmowo" - tablica edukacyjna w stolicy gminy.
W tej miejscowości i okolicznych lasach, kręcone były sceny do filmu fabularnego pt. "Hubal" w reżyserii Bogdana Poręby. Pamiętam dobrze, że oglądałem ten film w 1973 roku razem z uczniami mojej klasy w czasach nauki w szkole podstawowej.
Poświętne - szlak kieruje się do wsi Anielin.
Oznakowanie szlaku w lesie wsi Anielin. Przebiega tędy także trasa Warszawskiej Drogi św. Jakuba. Ten pątniczy szlak jest oznaczony symbolami muszli św. Jakuba oraz żółtymi znakami.
Szlak biegnie dalej do Szańca / Mauzoleum mjr. Henryka Dobrzańskiego „Hubala”.
Pierwszy partyzant II wojny światowej, dowódca Wydzielonego Oddziału Wojska Polskiego, nigdy nie złożył broni i mimo zakazu przełożonych prowadził walkę z Niemcami. Miejsce jego śmierci mieszkańcy okolicznych osad oraz dawni podkomendni oznaczyli okazałym głazem, który później obudowano murem z polnych kamieni w kształcie szańca. Opisałem to dokładnie na kartach WYCIECZKI Nr 267.
Tablica pamięci na Szańcu : "Tu walczył i zginął 30.IV.1940 r. Major Henryk Dobrzański Hubal D-ca Oddz. W.P. Nieustraszony żołnierz, pierwszy partyzant. Społeczeństwo Ziemi Opoczyńskiej 1964 r.".
Pamiątkowa tabliczka z fotografią mjr Hubala : "Są tacy ludzie, którzy żyją w nas po śmierci. Hubalowi HZD 54 Piotrków Tryb. 54 PSH Płomienie. 02.X.2004".
Za Szańcem szlak partyzancki prowadzi po trasie czarnego szlaku rowerowego "Cudownych obrazów" (zobacz WYCIECZKA Nr 937).
Powalone drzewa na trasie szlaku partyzanckiego.
Przejazd rowerem przez Lasy Spalskie nie jest łatwy. Trzeba się liczyć z takimi "niespodziankami" ! Ale najważniejsza jest przygoda, a trudy podróży schodzą na dalszy plan.
W kilku miejscach trasa czerwonego, pieszego "Partyzanckiego im. mjr Hubala", przebiega także po śladzie zielonego, pieszego szlaku "Po Spalskim Parku Krajobrazowym" oraz rowerowego, czerwonego szlaku pt. "Szlakiem natury, historii i kultury" (zobacz WYCIECZKA Nr 900).
Oznakowanie szlaku w malowniczych Lasach Spalskich (obszar Natura 2000).
Krzyż w lesie z tabliczką informacyjną.
Znajdują się na niej wiadomości na temat dawnej wsi o nazwie Werówka. Pod koniec XIX wieku podjęto decyzję o skasowaniu wsi w jej pierwotnej lokalizacji. Było to bezpośrednio związane z decyzją władz carskich o zorganizowaniu rezydencji łowieckiej carów w Spale. Ludność ze śródleśnej osady Werówka przesiedlono do osady koło Drzewicy, aby rdzenni mieszkańcy nie zakłócali terenów polowań monarchy.
Spory odcinek czerwonej trasy mjr Hubala ciągnie się wzdłuż rzeki Pilicy. Sezon na kajaki w pełni !
Droga krajowa nr 42 na granicy wsi Fryszerka i Inowłodza.
Szosa z Inowłodza na Brzustów i most na rzece Słomianka.
Oznakowanie szlaku w lasach dawnej Puszczy Pilickiej.
Ten odcinek do Spały jest wyjątkowo malowniczy. Szlak przebiega po dobrze utwardzonych duktach.
Pomnik Żubra Spalskiego i Mr SCOTT - nieustraszony zdobywca szlaków turystycznych regionu łódzkiego.
Tablica wyjazdowa ze Spały przy ul. Piłsudskiego.
Za tablicą szlak ponownie wkracza na tereny leśne. Na trasie są naturalne przeszkody.
Szlak przebiega wzdłuż jednotorowej linii kolejowej z Tomaszowa Maz. do Spały.
Trasa biegnie do południowego krańca wsi Glinnik i Dąbrowa.
Leśna przecinka w okolicy osady Dąbrowa.
Powalone drzewo na trasie szlaku.
Ten leśny odcinek dochodzi do ścieżki pieszo-rowerowej przy DK nr 42.
Kolejny fragment szlaku prowadzi ulicami Tomaszowa Mazowieckiego.
Groty Nagórzyckie i ścieżka przy ul. Pod Grotami.
Przy zakręcie do dawnej wsi Nagórzyce, szlak prowadzi przez mocno zarośnięte tereny. Na pierwszy rzut oka widać wyraźnie, że jest to bardzo rzadko uczęszczany trakt.
Trudna trasa dochodzi do ul. Nagórzyckiej i skrzyżowania z wysoką kapliczką.
Droga na trasie Swolszewice Małe - Młoszów.
Z asflatówki szlak skręca na południe na mocno zapiaszczony trakt.
Leśne dukty doprowadzają do wsi Golesze.
Oznakowanie szlaku przy dojeździe do drogi, po której przebiega także czerwony, rowerowy "Szlak Grunwaldzki".
Mr SCOTT - chwila odpoczynku i relaksu w blasku sierpniowego słońca.
Szlak partyzancki im. mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala" to trudna trasa dla rowerzysty. Trzeba być przygotowanym na spore utrudnienia !
Końcowa tercja dzisiejszej przygody, to przejazd mocno zarośniętymi ścieżkami po lasach na południe od wsi Żarnowica Duża.
Tabliczki szlaku wiszą sobie na drzewach, ale są słabo widoczne z poziomu rowerowego siodełka.
Ten bardzo trudny odcinek do Polichna, pokonuję pieszo bo nie da jechać rowerkiem po pokrzywach i ostrych jak brzytwa gałęziach jeżyn.
Gołym okiem widać, że raczej nikt tędy nie przechodził od wielu miesięcy.
Oznakowanie szlaków na trasie do wsi Polichno. Przez ten duży kompleks leśny przechodzi także zielony szlak pieszy do Moszczenicy.
Tabliczki z oznakowaniem czerwonego szlaku w lesie wsi Polichno, przysiółek Budy.
Kończę objazd drugiej części szlaku mjr. Hubala z dystansem 100 km na liczniku. Ruszam w drogę do domu przez Moszczenicę, Srock i Tuszyn.
Fontanna w parku w Moszczenicy.
Mural "Ziemia obiecana" na budynku przy ul. Rudzkiej 4 w Łodzi.
Reasumując : szlak partyzancki im. mjr Henryka Dobrzańskiego "Hubala" na odcinku Drzewica-Polichno, to piesza trasa turystyczna, którą można jednak pokonać na rowerze ! Wymaga jednak posiadania roweru dobrze przystosowanego do trudniejszego terenu, ponieważ na trasie – zwłaszcza na odcinkach leśnych i piaszczystych – można natrafić na wymagające grząskie fragmenty, zarośla i różne przeszkody terenowe.
Cieszę się bardzo, że udało mi się dokonać tego wyczynu ! Kolejne wyzwania czekają !!! 🔜
